روزنامه‌ی امید مردم
امروز : سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶
آخرین خبر :
طراحی سایت و قالب وردپرسطراحی سایت و قالب وردپرس
کد خبر: 9619
تاریخ انتشار : ۷ مرداد, ۱۳۹۶ - ۰۹:۰۰
تعداد نظرات: ۱
عضو سازمان زمین شناسی کشور عنوان کرد؛

غار ده شیخ ؛ غاری اسرار آمیز با عمر ۱۳۵ میلیون سال


غار ده شیخ ؛ غاری اسرار آمیز  با عمر  ۱۳۵ میلیون سال
در ۵۰ کیلومتری مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد و در ۳۵ کیلومتری شهر توریستی سی سخت، روستای ده شیخ واقع شده که غاری با ۱۳۵ میلیون سال عمر را در جوارش جای داده است. این غار که در سالهای اخیر نام و نشان زیادی از خود به در کرده و منحصر به فردترین جاذبه طبیعی […]

در ۵۰ کیلومتری مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد و در ۳۵ کیلومتری شهر توریستی سی سخت، روستای ده شیخ واقع شده که غاری با ۱۳۵ میلیون سال عمر را در جوارش جای داده است. این غار که در سالهای اخیر نام و نشان زیادی از خود به در کرده و منحصر به فردترین جاذبه طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد لقب گرفت. آمد و شد غارنوردان و غارشناسان موجب معرفی غار شگفت انگیز استان شد تا جایی که علیصدر ۲ را برای معرفی مجمل این جاذبه اسرار آمیز و کمتر شناخته شده به کار بردند.

به گزارش امید مردم ؛ علیصدر ۲ هرچند دیر کشف شد اما اعجاب انگیزی های طبیعی آن سبب شده تا نام و آوازه ای برای خود در بین گردشگران دست و پا کند. غار ده شیخ هنوز به لحاظ علمی  و هم به لحاظ معرفی به گردشگران ناشناخته های بسیاری دارد. پس برای دست یافتن به ابعاد جدیدی از ناشناخته های این عظمت طبیعی جنوب غرب ایران با یک دکترای زمین شناسی به گفتگو نشسته ایم.

دکتر عبدرحمان چمن آرا، دکتری زمین شناسی، استاد دانشگاه و عضو سازمان مجمع سالانه زمین شناسی کشور و همچنین عضو سازمان مجمع سالانه نظام مهندسی معدن  استان کهگیلویه و بویراحمد است. وی همچنین مدرس علوم زمین در استان، مولف دهها کتاب دانشگاهی، پژوهشگر برتر استانی و عضو سازمان نظام مهندسی معدن استان کهگیلویه و بویراحمد است. آنچه در زیر می خوانید ماحصل گفتگوی خبرنگار روزنامه  امید مردم  با این استاد زمین شناسی است.

 

**آقای دکتر در ابتدا اطلاعاتی در زمینه موقعیت غار بدهید

غار ده شیخ پاتاوه بی نظیرترین جاذبه طبیعی در جنوب غرب ایران و یکی از غارهای کم نظیر کشور می باشد که در مسیر کریدوری شمال به جنوب کشور، یعنی محور اصفهان به یاسوج واقع شده است. وجه تسمیه آن هم به علت قرار گرفتن در بالادست روستایی به همین نام است و خود غار هم در سال ۸۷ توسط مردم همین روستا کشف شد و من به عنوان یک زمین شناس معتقدم که غار ده شیخ را اگر مردم ایران بشناسند، محال است که برای دیدن آن راهی شهرپاتاوه و روستای ده شیخ نشوند در یک کلام می گویم که غار ده شیخ بی نظیر است.

 

**سن این غار چقدر است؟

سن غار ده شیخ بر اساس بررسی‌های زمین شناسی و میراث فرهنگی استان با استفاده از روش تعیین سن مطلق یعنی رادیواکتیو C14، شکل گیری این غار مربوط به دوران دوم زمین شناسی (دوره کرتاسه)  با سنی حدود ۱۳۵ میلیون سال پیش است.

 

**غار ده شیخ از نظر زمین شناسی چه ویژگی ای دارد؟

غار ده شیخ درسازند سَروَک یکی از سازندهای زمین‌شناسی گروه بنگستان در زاگرس با سن کرتاسه که (آلبین – تورونین) سنگ میزبان این غار بوده است. مقطع نمونه سازند سَروَک از تنگ سولک در لیکک بهمِئی، در بخش مرکزی دامنه‌های جنوبی کوه بنگستان واقع در استان کهگیلویه و بویراحمد انتخاب شده است.

**سازند سروک چیه؟

در پهنه زاگرس و رشته کوه دنا غارها معمولاً در سنگ های رسوبی از نوع آهکی مانند سازند سَروَک، سازند ایلام و سازند آسماری تشکیل شده اند که این غار در سازند سَروَک تشکیل شده است.

 

**از نظر زمین شناسی خود غار چه ارزش هایی دارد؟

از سه منظر توریستی، اقتصادی و علمی حائز اهمیت است. اغلب مخازن هیدروکربور (نفت و گاز) ایران در کارست  آهکی قرار دارد. در استان کهگیلویه و بویراحمد میدان های نفتی بزرگ گچساران، بی بی حکیمه و معادن بوکسیت استان نیز درهمین سنگهای کارستیک می باشد. پس غار یکی از مهم ترین اشکال ژئومورفولوژی کارست بوده که علاوه بر جاذبه های توریستی و گردشگری، از دیدگاه علمی و اقتصادی نیز بسیار حائز اهمیت می باشند.

 

**غار ده شیخ، از منظر علمی چگونه ایجاد شده است؟

در زمینه نحوه تشکیل غارده شیخ  باید گفت که آب باران و نزولات جوی با دی اکسید کربن هوا ترکیب شده و اسید ضعیف کربنیک را می سازد. این آب اسیدی با نفوذ درون زمین  با سنگ های آهکی تماس ایجاد می کند و آنها را در خود حل می کند. عمل انحلال معمولاً در امتداد درزها، گسل ها یا سطوح لایه بندی سنگ ها با سهولت بیشتری انجام می گیرد و سبب ایجاد حفره های بزرگی بنام غار آهکی شده است. بیشتر غار های جهان ارتباطی مستقیم با سنگ های رسوبی آهکی دارند.

 

**استالاگتیت و استالاگمیت ها که از ویژگی های بارز و زیبای غار ده شیخ است، چطور ایجاد شده اند؟

در اثر هر عاملی مثل تلاطم آب، گیاهان فتوسنتز کننده، کم شدن عمق و فشار آب باعث خروج گاز کربن دی اکسید از آب سخت که کلسیم بیکربنات است می شود و آهک رسوب می دهد، که این رسوب در غار به صورت قندیل ها نمایان می شود وقتی که این ساختارآهکی که به طور عمودی از سقف به پائین آویزان باشند، آنها را استالاگتیت  (Stalactite)یا چکنده می نامند.

ته نشین های آهکی به وجود آمده از چکه های آب از سقف به سمت پائین در کف غار رو به بالا رشد می کنند که استالاگمیت (Stalagmite)یا چکیده نامیده می شوند. گاهی این دو ساختار در طول قرون متمادی بهم رسیده و تشکیل ستون های آهکی(Piliers limestone)  را می دهند و به مانند تابلو های زیبایی، چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند و  در غار ده شیخ قندیل های زیبای فراوانی دیده می شود که زیبایی منحصر به فردی به این غار داده است.

 

**و اما بحث تکراری آسیب نرساندن به قندیل های غارها…!

ببینید قندیل ها (استالاگتیت و استالاگمیت)  در طول هزاران سال گسترش پیدا می کنند و رشد آنها گاهی فقط به چند سانتی متر در یک قرن محدود می شود که به نظر عده ای از زمین شناسان رشد آنها در هر قرن ۲/۵ سانتی متر مکعب است. پس ناچاریم هم ما زمین شناسان و هم گردشگران در بازدیدهایمان بیشتر مراقب این زیبایی هایی که از میلیون ها سال پیش به ما رسیده، باشیم.

 

** همه غارهای طبیعی به شیوه بالا ایجاد می شوند یا نه!

در مجموع می‌توان به ۵ عامل اشاره کرد که نقش مستقیمی در ایجاد تمام غارهای طبیعی دارند و تقریبا ایجاد غارهای طبیعی خارج از این عوامل نیست :

اول؛ وجود آهک های ضخیم لایه با لایه بندی خوب، دوم؛ ایجاد گسلش و لغزش در امتداد لایه ‌بندی، سوم؛ بارش کافی  حدود ۸۰۰ میلی متر در سال، چهارم؛ وجود درزه و شکاف در آهک ها که حرکت نزولات جوی را به پایین دست مهیا نموده است و پنجم؛ سرد سیر بودن منطقه و به تبع آن دمای پائین آب که باعث بالا رفتن فوگاسیته Co2  در آن شده و انحلال آهک را تشدید نموده است.

 

**برگردیم به ده شیخ، از غار خودمان بگویید

محدوده تشکیل غار ده شیخ در زون ساختاری زاگرس و دنای چین خورده قرار داشته و ویژگی های ساختاری و تکتونیکی منطبق با آن را دارد. تزئینات غارهای آهکی  در ایران به نام های پرده ای، سوزنی، جرقه ای، گل کلمی، فندقی، اسفنجی و بادامی معروف است، که در این غار به خوبی قابل مشاهده هستند. دمای متوسط غار در تمام فصول سال ۵-۱۰ سانتی گراد بوده و مجاری تنگ، باریک و هوای سرد از ویژگیهای این غار می باشد. متوسط دمای منطقه ۱۸ درجه سانتی گراد بوده است.

ورودی‌های جدید این غار دارای ارتفاعی حدود ۱۵ تا ۲۰ مترمربع است که در مرحله نخست باید به صورت خم شدن و نشسته وارد غار شد. وجود چهار دهنه ورودی، دالان‌های مسکونی و آبراهه‌های زیبا و سه دالان به زیبایی طبیعی این غار دیدنی افزوده است.

**آیا غار ده شیخ بازهم نیاز به کاوش دارد؟

قطعاً غار ده شیخ دارای دالان های بیشتری است و نیاز به کاوش های جامع تری می باشد.



برچسب ها :


انتشار یافته: ۱
  1. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home/omidkbir/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home/omidkbir/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home/omidkbir/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home/omidkbir/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment even thread-even depth-1" id="li-comment-845">

    درودبردکترچمن ارا هدف ایشان معرفی هرچه بیشتراین مکان توریستی ناب استان بوده بدینوسیله ازایشان تشکروسپاسگزاری مینمایم

    Like or Dislike: Thumb up 0 Thumb down 0


  • error: Content is protected !!